Niepokój, strach, stres

Lęk i strach to reakcje emocjonalne, które zostały wdrukowane w nasz mózg, aby pomagały nam w przeżyciu. Włączają się w odpowiednim momencie, aby zwrócić uwagę na napływające bodźce. 


Lęk przygotowuje nas na możliwe wystąpienie jakiegoś niebezpieczeństwa. Dzięki niemu możemy uniknąć wielu przykrych zdarzeń. Lęk pełni więc funkcję przystosowawczą. Pojawia się jako ostrzeżenie przed wyolbrzymionym zagrożeniem. W odróżnieniu od strachu jest on procesem wewnętrznym, niezwiązanym z bezpośrednim zagrożeniem lub bólem. Lęk jako cecha emocjonalna oznacza skłonność do reagowania w szczególny sposób w sytuacjach subiektywnie trudnych dla danej osoby. Stan lęku ma charakter przejściowy. Wzbudzają go czynniki sytuacyjne, najczęściej związane z zagrożeniem — zarówno realnym, jak i oczekiwanym lub wyobrażonym. Lęk jako cecha oznacza nabytą dyspozycję behawioralną, która czyni jednostkę podatną na postrzeganie szerokiego zakresu obiektywnie niegroźnych sytuacji jako zagrażających, i reagowanie na nie stanem lęku, nieproporcjonalnie silnym w stosunku do wielkości obiektywnego niebezpieczeństwa. Lęk jako cecha ma wyuczony charakter.

Stres jest dynamiczną relacją adaptacyjną pomiędzy możliwościami człowieka, a wymogami sytuacji (stresorem), charakteryzująca się brakiem równowagi. Podejmowanie zachowań zaradczych jest próbą przywrócenia równowagi.

Istnieją trzy typy reakcji na stres:

  • Dystres jest reakcją organizmu na zagrożenie, utrudnienie lub niemożność realizacji ważnych celów i zadań człowieka, pojawia się w momencie zadziałania bodźca.  Stres w powszechnym odbiorze jest uważany za zjawisko szkodliwe. W rzeczywistości działanie niepożądane przynosi jedynie stres zbyt silny (przekraczający indywidualne możliwości adaptacyjne jednostki) lub zbyt długotrwały. Stres umiarkowany zwiększa możliwości radzenia sobie z wymaganiami adaptacyjnymi otoczenia, dzięki czemu umożliwia rozwój psychiczny. Stres zbyt długotrwały przyczynia się do rozwoju zaburzeń psychicznych, przede wszystkim takich jak: zaburzenia lękowe i depresyjne. Stres zbyt silny, traumatyczny stwarza ryzyko powstania PTSD (zespołu stresu ourazowego).
  • Eustres to stres pozytywnie mobilizujący do działania. 
  • Neustres to bodziec dla danej osoby neutralny w działaniu, chociaż dla innych bywa on eustresowy lub dystresowy.





Fundusze Europejskie dla rozwoju regionu łódzkiego
Projekt współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz z budżetu państwa.
©2011 Centralny Szpital Kliniczny Uniwersytetu Medycznego w Łodzi