Fobie swoiste i agorafobia

Co to jest fobia?
Fobia jest to rodzaj zaburzenia nerwicowego, którego naczelnym objawem jest uporczywy lęk przed określonymi sytuacjami, zjawiskami lub przedmiotami, związany z unikaniem przyczyn go wywołujących i utrudniający funkcjonowanie w społeczeństwie. Fobie wywoływane są przez pewne sytuacje lub obiekty zewnętrzne wobec osoby przeżywającej lęk, które w praktyce nie są niebezpieczne. Zasadniczy obraz fobii to przesadne reakcje zaniepokojenia i trwogi, pomimo świadomości o irracjonalności własnego lęku oraz zapewnień, że obiekt strachu nie stanowi realnego zagrożenia

Co to są fobie swoiste?
Fobie swoiste, czyli proste są to zespoły silnego i gwałtownie pojawiającego się strachu i obaw, wyzwalanych przez określone przedmioty i sytuacje, np. pająki lub wysokość.

Jakie są przykłady fobii swoistych?
  • Agorafobia- przebywanie samemu w miejscach publicznych
  • Ailurofobia- koty
  • Akrofobia- wysokość, głębokość, patrzenie w dół z wysoko położonych miejsc
  • Mizoandria|androfobia- mężczyźni
  • Antropofobia- inni ludzie
  • Arachnofobia- pająki
  • Demofobia-tłum
  • Emetofobia-wymioty
  • Erytrofobia-lęk przed zaczerwienieniem się lub czerwonymi przedmiotami
  • Hafefobia- dotknięcie przez inne osoby
  • Kynofobia-psy
  • Hemofobia-widok krwi
  • Klaustrofobia-zamknięte i ciasne przestrzenie
  • Mizofobia-nieczystość, zanieczyszczenie
  • Nyktofobia-noc, ciemność
  • Odontofobia- zęby, leczenie zębów u dentysty
  • Ofidiofobia-węże
  • Tokofobia-ciąża i poród
  • Zoofobia-zwierzęta

Co to jest fobia społeczna?
Fobia społeczna jest to zaburzenie polegające na odczuwaniu  lęku związanego z byciem ocenianym przez innych ludzi. Z lękiem tym często idą w parze poczucie upokorzenia, niska samoocena, skrępowanie link do fobii społecznej

Skąd się biorą fobie swoiste?
Prawdopodobnie przyczyną powstawania fobii jest zwiększona wrażliwość dróg nerwowych, w które zaangażowane jest jądro migdałowate, czyli ośrodek mózgu sygnalizujący zagrożenie. Teoria bazująca na idei ewolucji zakłada, że fobie są naturalnym wynikiem przystosowania człowieka do otaczającego, niebezpiecznego otoczenia. Według innej koncepcji, tzw warunkowania klasycznego fobie są wynikiem bezpośredniego skojarzenia danego obiektu z niebezpieczeństwem (np. psy są groźne, ponieważ gryzą). Skojarzenie takie utrwala się na podstawie własnego doświadczenia (pogryzienie przez psa w dzieciństwie).

Jaka jest różnica między strachem a fobią?
Strach jest adekwatny do sytuacji, lęk fobiczny już nie. Oznacza to, że nasilenie strachu w przypadku fobii jest olbrzymie, zakłóca racjonalne myślenie i prawidłową ocenę rzeczywistości.

Jak często występują fobie?
Fobie proste występują bardzo często, szczególnie w okresie dzieciństwa. Występowanie zaburzeń fobicznych (fobie proste i specyficzne) ocenia się na 11,3% w ciągu całego życia  Na fobie proste częściej cierpią kobiety.

W jakim wieku rozwijają się fobie?
Fobie pojawiają zwykle się po raz pierwszy w okresie między dzieciństwem a wczesna młodością, np. fobie dotyczące zwierząt, owadów i rozwijają się w dzieciństwie, fobie dotyczące wysokości- w okresie dojrzewania, -sytuacji- we wczesnej młodości.

Czy fobie swoiste są uleczalne?
Fobie są najbardziej uleczalne ze wszystkich zaburzeń psychicznych.
Fobie specyficzne, jeżeli są prawidłowo leczone, powinny ustąpić, lub zmniejszyć nasilenie swoich objawów w ciągu kilku miesięcy. U ok. 90%pacjentów po zastosowaniu terapii behawioralnej następuje szybka poprawa, nawet już po kilku spotkaniach

Jakimi metodami leczy się fobie swoiste?
Leczeniem fobii zajmują się psycholodzy i psychiatrzy. Powszechnie stosowaną formą terapii jest terapia poznawczo-behawioralna, związana przede wszystkim ze stosowaniem technik wyobrażeniowych, relaksacyjnych i ekspozycji na bodziec.
Wysoką skuteczność mają:
  • Desensytyzacja –stopniowa i powolna technika zwalczania fobii
  • Zanurzanie, – czyli  doprowadzanie do kontaktu pacjenta z bodźcem lękowym, zamiast jego unikania
  • Terapia implozywna-rodzaj psychoterapii, polegający na wystawieniu osoby cierpiącej na fobię na działanie ekstremalnie silnego bodźca lękotwórczego. Może to być rzeczywisty kontakt z bodźcem lękotwórczym (np. włochatym pająkiem) lub - częściej - tylko wyobrażony kontakt
W leczeniu fobii swoistych nie stosuje się leczenia farmakologicznego.

Jakie cechy musi spełniać fobia?
Fobia specyficzna to stan, w którym muszą współistnieć następujące elementy: nieracjonalna, silna obawa przed określoną sytuacją, silne napięcie występujące w takiej sytuacji, czynne unikanie takiej sytuacji. Gdy dana sytuacja nie powoduje unikania wówczas nie rozpoznaje się fobii, mówi się wtedy jedynie o irracjonalnych obawach



Fundusze Europejskie dla rozwoju regionu łódzkiego
Projekt współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz z budżetu państwa.
©2011 Centralny Szpital Kliniczny Uniwersytetu Medycznego w Łodzi