Fakty na temat fobii społecznej

Jak często występuje fobia społeczna?
Fobia społeczna jest zaburzeniem dosyć częstym. Stanowi ok10-20 % wszystkich zaburzeń lękowych, rejestrowanych w ambulatoryjnej opiece psychiatrycznej. Szacuje się, że jej rozpowszechnienie w ciągu życia przekracza 10%.

W jaki sposób powstaje fobia społeczna?
Mechanizm powstawania fobii społecznej nie jest do końca poznany. Najprawdopodobniej duże znaczenie ma podatność biologiczna. Krewni I stopnia 3x częściej chorują na fobię społeczną niż w populacji.  Bardzo istotne znaczenie odgrywają negatywne doświadczenia w okresie rozwojowym, traumatyczne wydarzenia o charakterze społecznym i w kontaktach z innymi osobami.

W jakim wieku rozwija się fobia społeczna?
Fobia społeczna ujawnia się zwykle w okresie dojrzewania – pierwsze objawy pojawiają się pomiędzy 17. a 30. rokiem życia

Na jakie inne problemy psychiczne cierpią osoby z fobią społeczną?
Fobii społecznej bardzo często towarzyszą inne schorzenia o tle nerwicowym. Uważa się, że nawet kilkadziesiąt procent osób cierpiących na fobię społeczną ma zaburzenia psychiczne. Badania prowadzone Stanach Zjednoczonych wskazują na następujące zależności współwystępowania:
Najczęściej pojawiającym się schorzeniem współistniejącym jest agorafobia– lęk przed przebywaniem na otwartej przestrzeni. Występuje on u 45% cierpiących na fobię społeczną.
Ponieważ spożywanie alkoholu doraźnie zmniejsza odczucie lęku, chorzy na socjofobię są szczególnie narażeni na uzależnienie. 20% osób cierpiących na socjofobię popada w alkoholizm. Badania wskazują na podwyższone ryzyko samobójstwa u mężczyzn alkoholików, cierpiących jednocześnie na socjofobię. Również środki psychoaktywne mogą dawać chorym chwilowe poczucie odprężenia, ich nadużywanie zaobserwowano u 13 procent badanych. Depresja występuje u 20% osób z socjofobią, przy czym kobiety są dużo bardziej niż mężczyźni na nią podatne. Dystymia występuje u 15% osób z socjofobią.,  Inne badania wskazują także na częstsze niż w przypadku ludzi zdrowych występowanie zaburzenia afektywnego dwubiegunowego, dysmorfofobii, zaburzeń odżywiania (jadłowstrętu,  bulimii) zespołu lęku uogólnionego

Jakie czynniki predysponują do rozwoju fobii społecznej?
Różne czynniki mogą przyczynić się do rozwoju lęku społecznego. Jednakże posiadanie nawet wielu czynników ryzyka nie oznacza, że fobia społeczna się rozwinie.
Do czynników predysponujących, czyli zwiększających szansę na ujawnienie się zaburzenia należą:
  • Płeć- kobiety chorują 1,5 do 2 razy częściej niż mężczyźni
  • Wrodzona skłonność do wykazywania lęku i  zbyt ostrożnego zachowania  w obliczu nowych sytuacji (zahamowanie behawioralne). Termin ten  odnosi się do reakcji nacechowanej nadmierną ostrożnością i  strachem  na znalezienie się w nieznanej dotąd sytuacji, w szczególności w kontakcie z nowymi, nieznanymi  ludźmi.
  • Wrodzona tendencję do postrzegania środowiska zewnętrznego jako zagrożenie.
  • Wrodzona skłonność do reagowania lękiem i niepokojem w sytuacji, gdy jest się ocenianym przez inne osoby. Lęk ten występuje szczególnie w obliczu krytyki, gniew lub braku akceptacji i odrzucenia.
  • Inne czynniki genetyczne.
  • Wyuczony sposób reagowania- sytuacja społeczna wiąże się z dyskomfortem lub negatywnymi doświadczeniami. Mechanizm ten nosi nazwę warunkowania
  • Mechanizmy biologiczne- zakłócenie równowagi w neuroprzekaźnictwie (głównie dopaminergicznym i być może także, serotoninergicznym)
  • Model wychowawczy Niektóre badania wykazały, że ludzie ccierpiący na  lęk społeczny postrzegają swoich  rodziców jako nadopiekuńczych, nazbyt krytycznych i zimnych Jednakże nie ustalono w sposób jednoznaczny czy  czynniki te są przyczyna lęku społecznego.
  • Czynniki  poznawcze.  Osoby z lękiem społecznym wykazują  skłonność do negatywnego myślenia  w sytuacjach społecznych, co w rezultacie powoduje u nich nasilenie  poczucie zagrożenia i  fizycznych objawów lęku. Z czasem osoby te zaczynają  kojarzyć  podobne sytuacje z negatywnymi emocjami.
  • Stresujące wydarzenia występujące w okresie szczególnej wrażliwości (np. w okresie dojrzewania) i  współdziałające z  predyspozycją genetyczną i innymi czynnikami.

Jak odróżnić fobię społeczna od innych zaburzeń lękowych?
Do fobii społecznej bywa podobna agorafobia W agorafobii lęk wycofuje się jednak , kiedy pacjent przebywa z innymi osobami,  zarówno z obcymi , jak i znajomymi. Pacjenci z fobią społeczna nie odczuwają natomiast ulgi przebywając w towarzystwie innych osób .Lęk w zaburzeniu lękowym uogólnionym nie wiąże się z żadna określona sytuacją jest, jak mówi nazwa, uogólniony, a jego intensywność nierzadko maleje  gdy osoba znajdzie się w towarzystwie.

Czy w przebiegu fobii społecznej może wystąpić napad paniki?
Tak, z tymże  napad paniki jest w tym przypadku wyzwolony znalezieniem się w sytuacji społecznej lub oczekiwaniem na nią. Napdy paniki w zaburzeniu panicznym pojawiają się nagle i nie są powodowane określoną sytuacją.



Fundusze Europejskie dla rozwoju regionu łódzkiego
Projekt współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz z budżetu państwa.
©2011 Centralny Szpital Kliniczny Uniwersytetu Medycznego w Łodzi