Uzależnienie od benzodiazepiny

Nie należy stosować benzodiazepin w celu leczenia przewlekłego, ponieważ nie mają one działania leczniczego, a jedynie objawowo znoszą lub łagodzą dolegliwości. Systematyczne i długotrwałe zażywanie benzodiazepin (ponad miesiąc, codziennie) może prowadzić do silnego uzależnienia psychicznego i fizycznego, zwłaszcza u osób z tendencją do uzależnień w wywiadzie.]. Benzodiazepiny nie powinny być stosowane u osób w wieku podeszłym, ponieważ obniżają sprawność psychomotoryczną, co objawia się zwiększoną częstością upadków, pogorszeniem działania pamięci krótkotrwałej i zaburzenia funkcji kognitywnych (poznawczych). Stosowanie benzodiazepin prowadzi do stopniowego osłabienia ich działania, w wyniku rozwoju zjawiska tolerancji. Ryzyko rozwoju tolerancji zależy w dużym stopniu od okresu półtrwania poszczególnych pochodnych benzodiazepiny we krwi i ogólnie jest większe w przypadku benzodiazepin działających krótkotrwale.
Odstawianie benzodiazepin u osób uzależnionych musi odbywać się pod ścisłym nadzorem lekarza, z uwagi na ryzyko wystąpienia niebezpiecznych dla zdrowia i życia objawów abstynencyjnych
Benzodiazepiny działają silnie uzależniająco; uzależnienie fizyczne i psychologiczne może powstać w przeciągu kilku tygodni ich zażywania. Istnieje kilka, nakładających się, rodzajów uzależnienia.

Uzależnienie od dawki terapeutycznej.
Osoby, u których rozwinęło się takie uzależnienie, przeważnie można scharakteryzować następująco: Zażywają benzodiazepiny w przepisanych, zwykle niskich, dawkach - przez całe miesiące albo lata
Z biegiem czasu, zaczęły „potrzebować” benzodiazepin dla wykonywania zwykłych, codziennych czynności (jak np. wyjście z domu na zakupy)
Kontynuują zażywanie benzodiazepin, mimo, że oryginalny powód ich przepisania zniknął
Mają trudności z odstawieniem - albo redukcją dawki – leku, z powodu objawów odstawiennych
W przypadku krótko działających benzodiazepin  doświadczają objawów lękowych w czasie pomiędzy dawkami
Odwiedzają regularnie swoich lekarzy w celu otrzymania recept na dalsze porcje benzodiazepin
Wpadają w panikę, gdy nie są w posiadaniu wystarczającej porcji leku albo recepty; zwykle noszą tabletki przy sobie i często zażywają dodatkową tabletkę np. przed czekającym je stresem albo noclegiem w obcym pokoju hotelowym
Zwiększyły dawkę w stosunku do oryginalnie przepisanej
Doświadczają objawów lękowych, ataków paniki, agorafobii, bezsenności lub  depresji mimo ciągłego zażywania benzodiazepiny

Uzależnienie od wysokich dawek.
Pewna część pacjentów, zaczynających od zapisanych im dawek terapeutycznych benzodiazepin, zaczynają „potrzebować” coraz większych dawek. Częste u tej grupy jest „wspomaganie” działania tabletek alkoholem. Tacy pacjenci charakteryzują się na ogół wysokim poziomem lęku i depresji i miewają zaburzenia osobowości. Często już wcześniej nadużywali innych substancji. Zwykle nie zażywają środków nielegalnych, ale mogą wykorzystywać czarny rynek dla otrzymania wystarczającej ilości benzodiazepin.

„Rozrywkowe” nadużywanie benzodiazepin. Taki typ wykorzystywania tych leków stanowi rosnący problem. Duża część (30-90%) lekomanów na świecie używa m.in. benzodiazepin. Znajdują one zastosowanie jako sposób na dodatkowe wzmocnienie działania zakazanych środków, zwłaszcza opiatów, oraz jako środek na kaca po użyciu opiatów, barbituranów, kokainy, amfetaminy i alkoholu. Osoby, którym podawano benzodiazepiny podczas detoksykacji alkoholowej

Objawy zespołu odstawiennego:
– grypopodobne bóle mięśniowe i nudności,
– pobudzenie psychoruchowe, lęk, niepokój, uczucie
napięcia,
– utrata łaknienia,
– zaburzenia snu,
– w ciężkich przypadkach zaburzenie świadomości, majaczenie,
drgawki (aby zapobiec wystąpieniu zespołu
odstawiennego, należy lek odstawiać stopniowo i powoli).



Fundusze Europejskie dla rozwoju regionu łódzkiego
Projekt współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz z budżetu państwa.
©2011 Centralny Szpital Kliniczny Uniwersytetu Medycznego w Łodzi