Nerwica natręctw

Co to jest nerwica natręctw?
Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne czyli nerwica natręctw to choroba objawiająca się natrętnymi myślami (obsesjami) oraz czynnościami (kompulsjami), którym nieodłącznie towarzyszy lęk.

Czym są natrętne czynności=kompulsje?
Kompulsje (inaczej rytuały) to czynności, które chory wykonuje w celu zapobiegnięcia jakiemuś wydarzeniu, które miało by się dokonać, jeśli dana czynność nie zostanie wykonana.

Czym są natrętne myśli= obsesje?
Natręctwa myślowe, czyli obsesje są to niechciane myśli lub impulsy, którym towarzyszy silny lęk. Same obsesje (bez kompulsji) spotyka się rzadko

Jakie jest rozpowszechnienie nerwicy natręctw?
Wyniki badania populacyjnego wykazały, że rozpowszechnienie tej nerwicy w ciągu życia wynosi 2,5%; występuje nieznacznie częściej u kobiet niż u mężczyzn. Chorzy zgłaszają się zwykle do leczenia po 5-10 latach od pojawienia się pierwszych dolegliwości.

Co łączy natręctwa myślowe z ruchowymi?
Narzucającym się uporczywie, wbrew woli i budzącym wewnętrzny sprzeciw obsesyjnym myślom (natręctwom myślowym) towarzyszy lęk, który jest przyczyną powtarzających się czynności przymusowych (kompulsji), przejściowo zmniejszających intensywność lęku. Po pewnym czasie cykl się powtarza: natręctwa myślowe znowu się wzmagają i wyzwalają przymusowe czynności, np. natrętne myśli o zakażeniu powodują przymusowe mycie obsesyjne wątpienie prowadzi do kompulsyjnego sprawdzania.

Jakie są najczęstsze tematy obsesyjnych myśli?
Myśli najczęściej dotyczą przemocy, religii czy seksualności, jak również dążenia do porządku (czystości) i symetrii (układaniu przedmiotów w symetryczny sposób). Innymi często pojawiającymi się myślami są te odnoszące się do zdrowia i obaw przez zarażaniem się jakąś chorobą, potrzebą zachowania nieskazitelnej czystości ciała, nieustanne myślenie, czy wszystko dopięło się na ostatni guzik.

Jakie są najczęściej występujące natręctwa ruchowe?
Do najczęściej występujących kompulsji należą mycie, sprawdzanie (np. zamkniętych drzwi), układanie w określonym porządku, liczenie.

Skąd się biorą natręctwa?
Wyniki licznych badań dowodzą, że za występowanie zaburzeń obsesyjno-kopulsyjnych odpowiadają czynniki biologiczne. Według badań przyczynami zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego mogą być nieprawidłowości w funkcjonowaniu niektórych obszarów mózgu, a przede wszystkim: płata czołowego, przedniej części zakrętu obręczy oraz jąder podkorowych. Badania dowiodły, że objawom nerwicy natręctw towarzyszą dysfunkcje neuroprzekaźnictwa przede wszystkim w obrębie tzw. układu serotoninergicznego. .U krewnych pierwszego stopnia chorego  zaburzenie występuje ok. 5 razy częściej iż w populacji ogólnej. Jeśli choruje jedno z rodziców, to na zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne zapada ok. 10% potomstwa. Oprócz podatności genetycznej do wystąpienia choroby przyczyniają się również czynniki środowiskowe.

U niektórych dzieci zakazonych paciorkowcem występuje odmiana zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego, pod nazwą „paciorkowcowego zaburzenia autoimmunologicznego neuropsychiatrycznego: (pediatric autoimmune neurpsychiatric disorder, PANDAS). W schorzeniu tym dochodzi do zwiększenia wrażliwości neuroreceptorów zwojów podstawy mózgu na przeciwciała paciorkowców. W PANDAS obserwuje się często inne nieprawidłowości ruchowe, np. tiki.

Czym się różni zaburzenie osobowości obsesyjno-kompulsywne od nerwicy natręctw?
W zaburzeniu obsesyjno-kompulsyjnym zawsze występują natręctwa myślowe, albo ruchowe, albo obydwa razem. W obsesyjno-kompulsyjnym (anankastycznym) zaburzeniu osobowości nie stwierdza się ani natręctw myslowych, ani ruchowych. Tego rodzaju zaburzenie cechuje perfekcjonizm i mała elastyczność.

W jakim wieku najczęściej pojawia się nerwica natręctw?
Na ogół początek schorzenia przypada na okres dojrzewania,a w pełni rozwinięty obraz kliniczny stwierdza się w połowie trzeciej dekady życia. ⅔ dorosłych z tym zaburzeniem miało pierwsze symptomy choroby przed 15 rokiem życia.

Czy osoby z nerwicą natręctw rozumieją, że natrętne myśli i rytułały są bezsensowne?
Większość pacjentów uważa objawy za przesadne lub zgoła bezsensowne, tylko nieliczni traktują je jako znaczące lub wiarygodne. Taka rzadka postać nosi nazwę zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego bez wglądu lub zaburzenia schizoobsesyjnego.



Fundusze Europejskie dla rozwoju regionu łódzkiego
Projekt współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz z budżetu państwa.
©2011 Centralny Szpital Kliniczny Uniwersytetu Medycznego w Łodzi